Informatie over projecten uit de "Agenda (V)SO Passend Onderwijs"
Kwaliteit Speciaal
In augustus 2004 is het project 'Kwaliteit Speciaal' van start gegaan. De WEC-Raad en de gezamenlijke onderwijsorganisaties willen vanuit het project de activiteiten ondersteunen die door het speciaal onderwijs zelf op het gebied van de kwaliteitsontwikkeling worden gewenst en uitgevoerd.
Doel
Deze wens komt voort vanuit het besef dat er binnen het speciaal onderwijs nog veel verbetering nodig is en dat de ‘buitenwereld’ (ouders, Tweede Kamer, onderwijsinspectie) kritisch meekijkt naar de wijze waarop men in het speciaal onderwijs en de Regionale Expertise Centra de taken uitvoert.
Belangrijk doel van het project is:
- de kwaliteit van het speciaal onderwijs beter in kaart te brengen en waar nodig verder te ontwikkelen.
Het project wordt uitgevoerd door de WEC-Raad en de onderwijsorganisaties gezamenlijk en kent vooralsnog een looptijd tot en met 2006.
Voorafgaande aan de start van het project is een Plan van aanpak opgesteld in samenspraak met het onderwijsveld. Ook is in die periode intensief overleg gevoerd met de WEC-Raad in oprichting en met de stuurgroepen WSNS+ en Kwaliteit van leerlingenzorg in VMBO en Praktijkonderwijs.
De volgende thema’s staan centraal in het Plan van Aanpak:
- kwaliteitszorg
- ontwikkeling van het vso
- ontwikkeling en implementatie van leerlijnen
In maart 2006 is het Jaarverslag 2005 verschenen. Voor het laatste projectjaar is in januari 2006 het Plan van Aanpak Kwaliteit Speciaal 2006 opgesteld.
Gesprekken met het (v)so-veld
Een van de eerste activiteiten van de projectgroep was het organiseren van gesprekken met alle (v)so scholen en REC's. Deze gesprekken hadden tot doel om over de thema's uit het Plan van aanpak verdere informatie te verzamelen inzake de ambities, wensen en behoeften, knelpunten en bestaande goede praktijken. Dit met het oog op een verdere uitwerking en vormgeving van activiteiten binnen deze thema's op basis van behoeften en ontwikkelingen vanuit het veld zelf.
In maart is een brief naar alle (v)so-scholen en REC’s verzonden, waarin een samenvattend beeld is gegeven van de opbrengst van de ‘veldlijn-gesprekken’. Mede op basis van de uitkomsten van deze gesprekken is het Plan van Aanpak 2005 met daarin de hiervoor al aangegeven prioriteiten opgesteld.
Zelfevaluatie Kwaliteitszorg
Een belangrijke doelstelling van het project is de kwaliteit van het (v)so duurzaam en aantoonbaar te verbeteren door het ontwikkelen, uitrollen en implementeren van een zelfevaluatie-kader en -instrument. Dit kader stelt scholen en REC’s in staat hun eigen kwaliteit in kaart te brengen. Eveneens kan met behulp van de instrumenten worden toegewerkt naar een stelsel van benchmarking, waarmee de verbetering van de kwaliteit van de sector als geheel inzichtelijk kan worden gemaakt.
Vanuit het project zijn op dit onderdeel de volgende producten opgeleverd:
- een set van kwaliteitsstandaarden en indicatoren waarmee scholen en REC’s de kwaliteit in kaart kunnen brengen en waarmee tevens richting kan worden gegeven aan de verdere kwaliteitsontwikkeling.
- een set van normen waarmee scholen en REC’s in het kader van de zelfevaluatie hun kwaliteit kunnen beoordelen en waarmee de sector kan overgaan tot benchmarking.
- een (gedigitaliseerd en webbased) open instrumentarium waarmee scholen en REC’s ‘op maat’ de eigen kwaliteit kunnen beoordelen.
- een kader en draaiboek met een aanpak en werkwijze zelfevaluatie en auditing.
Uiteraard is kwaliteitszorg niet een geheel nieuw fenomeen. Een deel van de scholen en REC's werkt hier al mee en maakt daarmee gebruik van andere bestaande instrumenten. Met name in Cluster 3 worden de WMK, Profiel & Progressie en KC3 op een aantal scholen al toegepast. Natuurlijk is het beschikbaar komen van het ZEK geen reden de andere instrumenten los te laten.
In zekere zin vullen de verschillende aanpakken elkaar aan. Op deze site is één beschrijving opgenomen van de relatie tussen de verschillende instrumenten.
Per april 2006 is de stand van zaken als volgt:
- sinds de start van de ‘ontwikkelfase’ zelfevaluatie kwaliteitszorg in de eerste helft van 2005 hebben zich inmiddels ca. 80 speciale scholen en REC’s voor deelname aangemeld. Een flink deel daarvan heeft het zelfevaluatie-proces, daarbij ondersteund vanuit het project Kwaliteit Speciaal, al uitgevoerd.
- na de ontwikkelfase is het kader en instrumentarium bijgesteld en inmiddels ook webbased beschikbaar. Dit houdt in dat deelnemende speciale scholen en REC’s via toegang tot een webunit alle zelfevaluatie-activiteiten digitaal kunnen uitvoeren. Klik hier voor toegang tot de supportsite waarop het materiaal ingezien kan worden.
VSO-aanbod
Volgens de opbrengst van de veldlijngesprekken bestaat er in het veld een grote behoefte om tot een verbeterd vso-aanbod te komen. Het gaat daarbij om het diploma- en certificaatgericht werken, symbiose, samenwerking op het gebied van praktijkonderwijs (vaklokalen) met reguliere VO-scholen en ROC’s, arbeidstoeleiding en de spreiding van het vso. Tevens gaf men aan (regionale en clusteroverstijgende) samenwerking voor de aanpak van deze onderwerpen van groot belang te achten. Daarom vormt het vso een belangrijk thema tijdens de regionale netwerkbijeenkomsten voor managers die het project Kwaliteit Speciaal organiseert.
Leerlijnen
Veel directeuren van speciale scholen en REC’s hebben aangegeven dat men behoefte heeft aan leerlijnen die de verbinding kunnen vormen tussen enerzijds de kerndoelen en anderzijds de onderwijsmethoden en –materialen en aanpak voor de leerkrachten die in het primaire proces werken met de leerlingen. De stand van zaken met betrekking tot de ontwikkeling en implementatie van de leerlijnen ligt voor de verschillende clusters gedifferentieerd. Inmiddels heeft een deskundige in opdracht van het project een Plan van Aanpak Leerlijnen opgesteld. Daarin wordt beschreven op welke wijze de nog noodzakelijke ontwikkeling en implementatie van leerlijnen in de jaren 2006-2009 vormgegeven kan worden. Het Plan van Aanpak Leerlijnen is in maart 2006 namens het project en de WEC-Raad bij het ministerie OCW ingediend.
Regionale netwerken
Het project stimuleert en organiseert het bijeenkomen van regionale netwerken voor het management van speciale scholen en REC’s. Er zijn 13 voor het (v)so-veld dekkende en clusteroverstijgende regio’s gevormd. Tijdens de bijeenkomsten van de netwerken staan de werkwijze ‘halen-en-brengen’, de uitwisseling van good-practice, het koppelen van partners met vergelijkbare ontwikkelings-, ondersteunings- en opleidingswensen aan elkaar en de samenwerking op het gebied van het vso-aanbod, de stage en arbeidstoeleiding op de agenda.
Vanuit het project wordt het initiatief genomen en de gelegenheid geboden; de invulling en het vervolg zullen voor een groot deel door de deelnemers aan de netwerken zelf worden bepaald. Vanuit het project zullen Ans Buzzoni, Wim Nederlof en Frans Thomassen deze netwerkbijeenkomsten organiseren.
Projectorganisatie
Voor de projectorganisatie hebben de gezamenlijke onderwijsorganisaties en de WEC-Raad in mei 2004 een Begeleidingscommissie in het leven geroepen onder leiding van een onafhankelijk voorzitter. Daarmee geven de onderwijsorganisaties en de WEC-Raad uitdrukking aan de wens van het onderwijsveld om het proces van kwaliteitsontwikkeling in de komende periode te laten plaatsvinden vanuit de scholen en REC's en onder verantwoordelijkheid van het onderwijsveld zelf. Door de Begeleidingscommissie is een dagelijks bestuur en een projectgroep gevormd die zich bezighouden met de uitvoering van de projectactiviteiten.
Communicatie
Het project Kwaliteit Speciaal heeft er bewust voor gekozen geen eigen website in de lucht te brengen maar onderdeel uit te maken van de website van de WEC-Raad. Periodiek wordt een nieuwsbrief verspreid.
Voor rechtstreeks contact kan men zich wenden tot Kees Kuijs, secretaris van het project:
Tel: 030 - 276 99 11
Mobiel: 06-205 351 96
E-mail: k.kuijs@wecraad.nl