Herstart en Op de Rails noodzakelijk!

Voor het laatst gewijzigd

23-7-2010.

De projecten Herstart en Op de Rails voorzien in een behoefte.

Jaarlijks krijgen ongeveer 450 tot 500 thuiszitters via Herstart weer een kans om te leren weer naar school te gaan. Op de Rails biedt per jaar 1600 tot 2000 leerlingen uit het voortgezet onderwijs de kans tijdelijk een ander spoor te volgen en na maximaal een jaar weer terug te keren naar het regulier onderwijs. Al jaren zijn deze projecten succesvol en in het veld worden ze inmiddels gezien als structurele voorzieningen die niet meer weg te denken zijn.

De projecten voldoen aan de doelstellingen en eisen die de opdrachtgever, het ministerie van OCW, stelt. Jaarlijks wordt gerapporteerd over de resultaten en worden de middelen volledig verantwoord. De meest recente rapportages van de WEC-Raad doen verslag van het projectjaar 2008-2009. Hieruit blijkt de trend - die al eerder was ingezet - dat binnen beide projecten steeds minder leerlingen een indicatie krijgen voor cluster 4 en steeds meer leerlingen uitstromen naar het regulier onderwijs.

In 2008-2009 namen 449 leerlingen deel aan Herstart. 41% kreeg een indicatie ten opzichte van 87% in het eerste jaar Herstart en 49% in 2007-2008. 40% stroomde uit naar een passende onderwijsplek in het regulier onderwijs. Op de Rails bood in dezelfde periode hulp aan 1687 leerlingen. 36% van de Op de Rails-leerlingen kreeg een indicatie ten opzichte van respectievelijk 42% en 60% in de jaren daarvoor. Bijna de helft van de leerlingen stroomt na Op de Rails terug naar het regulier onderwijs.

De inspectie acht het bestaan van projecten en voorzieningen tussen regulier en speciaal onderwijs in – zoals bijvoorbeeld Herstart en Op de Rails – juist in het kader van Passend Onderwijs onnodig en onwenselijk. Scholen voor regulier onderwijs moeten volgens de inspectie zelf zorgen voor opvang van leerlingen die dreigen te ontsporen of thuis (komen te) zitten.

In haar onderzoeksrapport (uitgave mei 2010) doet de inspectie verslag van bezoeken aan Herstart- en Op de Rails locaties, die zijn afgelegd in het najaar van 2008. De gegevens die in het onderzoek naar voren komen zijn gedateerd; zeker in relatie tot de leeftijd van de projecten. In de bijna twee jaren die liggen tussen onderzoek en realiteit hebben tal van ontwikkelingen plaatsgevonden. Locaties zijn opgeheven of geopend, uitgebreid, verbeterd en aangepast. Naast het feit dat de kwalitatieve uitkomsten van het onderzoek gedateerd zijn, zijn ook de kwantitatieve uitkomsten achterhaald. De onderzoekscijfers van de WEC-Raad met betrekking tot de meest recente projectjaren wijzen dit uit.

Vervolgens is ook de representativiteit van het onderzoek in het geding. Slechts 17,5% van de Herstart-locaties en minder dan 10% van de Op de Rails-locaties is bezocht. Op deze locaties is gesproken met 6% van de Herstart-leerlingen en 2,5% van de Op de Rails-leerlingen. Op basis van deze beperkte onderzoeksgegevens velt de inspectie oordelen en trekt zij conclusies. Deze cijfers wijken sterk af van de cijfers uit de kwantitatieve onderzoeken die de WEC-Raad jaarlijks uitvoert onder de gehele projectpopulatie.

De inspectie stelt dat het regulier onderwijs de problemen moet oplossen rondom niet geïndiceerde leerlingen die dreigen te ontsporen of thuiszitten. De WEC-Raad deelt deze mening. Het regulier onderwijs is echter nog niet zover en biedt geen oplossing (i.e. passende onderwijsplek) voor deze leerlingen. Er is nog geen alternatief voor deze doelgroep, terwijl tussenvoorzieningen zoals Herstart en Op de Rails wel de veiligheid en mogelijkheid bieden om deze leerlingen te begeleiden.

Het bestaan van de projecten Herstart en Op de Rails helpt (bijna) ontspoorde leerlingen weer op de rails en voorkomt daarmee een toename van het aantal thuiszittters!